Οικογενειακές Επιχειρήσεις, Γιορτές και Ευκαιρίες: ένας οδηγός επιβίωσης για το επόμενο δεκαήμερο!

By: Alexis Komselis,Director, ALBA Hub for Enterprise and Development

Τα Χριστούγεννα του 2013 και η Πρωτοχρονιά του 2014 είναι πλέον σε απόσταση αναπνοής. Ο χρόνος ξεκούρασης και οικογενειακής ανάπαυλας είναι προ των πυλών, αλλά μας βρίσκει όλους σε μια δύσκολη συγκυρία. Άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο έχουμε νοιώσει τις επιπτώσεις της κρίσης και κοιτάμε διστακτικά μπροστά, προσπαθώντας να διακρίνουμε την πολυπόθητη αχτίδα φωτός που θα σκορπίσει το αντιπαραγωγικό σκοτάδι της ελληνικής οικονομίας. Ειδικά οι επιχειρηματίες που κρατάνε στα χέρια τους τις τύχες μιας οικογενειακής επιχείρησης έχουν μπροστά τους ένα δύσκολο δεκαήμερο. Πως θα ταιριάξει το γιορτινό οικογενειακό κλίμα με τις δυσκολίες της οικογενειακής επιχείρησης;

Η συνύπαρξη οικογένειας και επιχείρησης είναι από μόνη της μια τέχνη. Σημαντικό κομμάτι αυτής της σχέσης είναι οι οικογενειακές γιορτές. Στιγμές χαράς που φέρνουν στο ίδιο τραπέζι διαφορετικές γενιές της οικογένειας. Μέλη της οικογένειας που δουλεύουν στην οικογενειακή επιχείρηση, μέλη της οικογένειας που (ελπίζουμε ότι) θα δουλέψουν σε αυτήν στο μέλλον, μέλη της οικογένειας που δεν έχουν καμία σχέση με την επιχείρηση και μέλη της οικογένειας που είναι απλά ιδιοκτήτες. Ίσως υπάρχουν και άλλοι συνδυασμοί, αλλά αυτοί είναι αρκετοί για να καταδείξουν τον πολύπλοκο χειρισμό που απαιτούν αυτές οι συνευρέσεις. Χειρισμός που γίνεται ακόμα πιο δύσκολος λόγω της αρνητικής οικονομικής συγκυρίας και των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι περισσότερες οικογενειακές επιχειρήσεις. Σκοπός όμως δεν είναι να αφορίσουμε τις οικογενειακές αυτές στιγμές, αλλά να προσπαθήσουμε να τις κάνουμε πραγματικά ευχάριστες και εποικοδομητικές.

Αρχικά, θα πρέπει να αποδεχτούμε ότι σε κάθε οικογένεια που έχει και επιχειρηματική δραστηριότητα, η οικογενειακή επιχείρηση είναι σταθερά στην «ατζέντα» των οικογενειακών συναντήσεων. Διεκδικεί και εκείνη μια θέση στο τραπέζι των γιορτών και είναι αδύνατο να την αποκλείσουμε. Μπορούμε όμως να ελέγξουμε τον χρόνο που θα αναλώσουμε σε αυτήν καθώς και το πλαίσιο της συζήτησης. Όταν η επιχείρηση πηγαίνει καλά είναι συχνά αποκλειστικό θέμα συζήτησης ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας που ενεργοποιούνται σε αυτήν. Οι υπόλοιποι όμως ίσως βαριούνται ή επιβαρύνονται. Τώρα που τα πράγματα είναι πιθανώς χειρότερα, είναι σημαντικό να δοθεί η δυνατότητα σε όσους απασχολούνται σε αυτήν να ξεφύγουν λίγο από την πιεστική καθημερινότητα. Και στις δύο περιπτώσεις χρειάζεται συνεπώς μέτρο. Πρέπει όλες οι πλευρές να βάλουν την συναισθηματική τους νοημοσύνη σε δουλειά και να καταλάβουν πότε η συζήτηση για την οικογενειακή επιχείρηση γίνεται βάρος στον συνομιλητή. Ας γίνουν τα γιορτινά τραπέζια ευκαιρία για προσωρινή αποστασιοποίηση από την πραγματικότητα της επιχείρησης.

Με δεδομένο ότι στο γιορτινό τραπέζι θα είναι και τα παιδιά, υπάρχουν δύο παράμετροι εξίσου σημαντικές. Πρώτον, τα παιδιά παρακολουθούν τις συζητήσεις των μεγάλων και τις επεξεργάζονται συνεχώς. Τα παιδιά της οικογένειας που κάποια στιγμή θα κληθούν να αναλάβουν την επιχείρηση δημιουργούν την άποψή τους για αυτήν από όσα ακούνε στις συζητήσεις των γονιών. Συνεπώς, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στο πως προβάλουμε το στρες, τις δυσκολίες και τους προβληματισμούς που πηγάζουν από την επιχειρηματική δραστηριότητα της οικογένειας. Χωρίς να θέλουμε να κρατήσουμε τα παιδιά σε ένα αποστειρωμένο περιβάλλον, είναι χρήσιμο να φροντίσουμε να αποδίδουμε την πραγματικότητα ως έχει και με έναν τρόπο που είναι κατανοητός στα παιδιά. Μια υπερβολική, αλλά καθόλα ανθρώπινη, αντίδραση μπορεί να απομακρύνει τα παιδιά από την επιχείρηση στο μέλλον. Το ίδιο ισχύει βέβαια και στις καλές περιόδους. Αποφεύγουμε να παρουσιάζουμε μόνο τα θετικά και ωραία της επιχείρησης, αποφεύγουμε τις υπερβολές και μοιραζόμαστε με τα παιδιά την πραγματική εικόνα της επιχείρησης. Σε κάθε περίπτωση λοιπόν, ούτε δαιμονοποιούμε ούτε θεοποιούμε την οικογενειακή επιχείρηση.

Δεύτερον, η παρουσία των παιδιών στο γιορτινό τραπέζι δίνει τη μοναδική ευκαιρία για μια περιπλάνηση στην οικογενειακή ιστορία. Έρευνες έχουν δείξει ότι, ειδικά σε δύσκολες εποχές, τα παιδιά που γνωρίζουν την ιστορία της οικογένειας μπορούν να ανταπεξέλθουν καλύτερα στις προκλήσεις του περιβάλλοντος. Η γνώση της οικογενειακής παράδοσης βοηθάει τη νεότερη γενιά να έχει ως σημείο αναφοράς τις ρίζες της οικογένειας. Επίσης, μια ολοκληρωμένη οικογενειακή ιστορία εμπεριέχει καλές και κακές στιγμές, ευχάριστα και δυσάρεστα γεγονότα. Η ισορροπημένη εξιστόρηση της ιστορίας αυτής δίνει στα μέλη της οικογένειας μια προοπτική διαφορετική από την απαισιοδοξία των ημερών. Ένα ωραίο «παραμύθι» από την γιαγιά ή μια νοσταλγική ανασκόπηση δείχνει ότι οι δυσκολίες ξεπερνιόνται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Τα δυναμικά παιδιά τείνουν να έχουν μια διαγενεακή παράδοση. Κατανοούν ότι ανήκουν σε κάτι μεγαλύτερο και συνολικότερο από τον εαυτό τους. Ευκαιρία να μην αναλωθούμε μόνο στα προβλήματα της εποχής, αλλά να γιορτάσουμε και τις παλιές καλές στιγμές.

Ας βάλουμε λοιπόν μόνο έναν στόχο για αυτές τις μέρες: να ξεθυμάνουμε, να συζητήσουμε,  και να γιορτάσουμε. Μπορούμε επίσης να τονώσουμε τις αρχές της οικογένειάς μας που είναι τόσο απαραίτητες για την ανάκαμψη της οικογενειακής επιχείρησης. Με κύριο γνώμονα την θαλπωρή που είναι απαραίτητη για όλους σε αυτές τις γιορτές, μπορούμε να αφήσουμε λίγο πίσω τα προβλήματα της επιχείρησης, να διασκεδάσουμε με την οικογένεια και να αφεθούμε σε αυτήν. Ειδικά για φέτος, ας πιεστούμε λίγο περισσότερο να μείνουμε μακριά από την επιχείρηση. Ας φροντίσουμε να διασκεδάσουμε το παρόν και να τιμήσουμε το παρελθόν.

Καλά Χριστούγεννα λοιπόν και όλα τα καλά για το 2014. Λίγες μέρες ανάπαυλας για ένα απαιτητικό επιχειρηματικό νέο έτος.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s