Θετική Ηγεσία: Η επιτακτική ανάγκη για «αθεράπευτα αισιόδοξους» ηγέτες

By: Dr. Epitropaki OlgaThe Stavros Costopoulos Chair in Human Resource Management and Development, Associate Professor of Organizational Behavior and Human Resources Management

“Στη ζωή υπάρχουν δύο είδη ανθρώπων: οι αισιόδοξοι και οι απαισιόδοξοι. Οι απαισιόδοξοι έχουν συνήθως δίκιο. Αν όμως η ανθρωπότητα έφτασε ως εδώ, αυτό το χρωστάει στους αισιόδοξους.” Karl Popper

 Τι είναι αυτό που περιμένουν οι άνθρωποι από τους ηγέτες τους σε συνθήκες αβεβαιότητας και δυσπραγίας; Κατεύθυνση και όραμα; Στρατηγικό σχεδιασμό; Επίλυση προβλημάτων; Διαχείριση κρίσεων; Διασφάλιση εργασιακής σταθερότητας; Σίγουρα όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά. Εξίσου σημαντικά όμως είναι η αισιοδοξία, η ελπίδα, το θετικό συναίσθημα. Η θετική ηγεσία, με μια λέξη.

Τα τελευταία χρόνια, οι δύσκολες οικονομικές συνθήκες και κρίσεις σε διεθνές επίπεδο, έχουν στρέψει το ενδιαφέρον των ερευνητών της οργανωσιακής συμπεριφοράς στην εφαρμογή των αρχών της θετικής ψυχολογίας στην άσκηση διοίκησης. Η θετική ψυχολογία, κλάδος της ψυχολογίας με ρίζες στη δουλειά των Martin Seligman[2] και Mihaly Csikszentmihalyi[3], στόχο έχει την εξέταση των συνθηκών και χαρακτηριστικών εκείνων που μπορούν να βοηθήσουν το άνθρωπο να ζήσει μια ζωή πληρότητας και ευδαιμονίας, να αντεπεξέλθει στις δυσκολίες , να αναδείξει τα ταλέντα του και να «ανθίσει» παρά τις αντιξοότητες. Ποιές λοιπόν οι διαστάσεις τις θετικής ηγεσίας; Αν και το πλήθος των ερευνών είναι μεγάλο, μπορούμε να συμπυκνώσουμε τα έως τώρα ευρήματα στα παρακάτω:

  • Θετική ηγεσία σημαίνει αυθεντικότητα. Οι αυθεντικοί ηγέτες[4] έχουν αυτογνωσία, ξεκάθαρες αξίες και ξεκάθαρη αίσθηση προσωπικού προσανατολισμού και οράματος.
  • Η θετική ηγεσία είναι προσανατολισμένη στον άλλον και όχι στο «εγώ» (δηλ. σε αμιγώς ιδιοτελείς στόχους, status, χρήματα και προσωπική προβολή).
  • Οι θετικοί ηγέτες διακρίνονται από συμπόνοια[5] και υψηλό βαθμό ενσυναίσθησης. Γνωρίζουν επίσης τη σημασία της έκφρασης ευγνωμοσύνης[6] καθώς και της συγχώρεσης[7].
  • Διαθέτουν θετικό ψυχολογικό κεφάλαιο[8] (ανθεκτικότητα, αισιοδοξία, αυτοπεποίθηση και ελπίδα) και βοηθούν τους ανθρώπους τους να αναπτύξουν το δικό τους.
  • Δίνουν έμφαση στα δυνατά σημεία και δεν υπεραναλώνονται στο αναμάσημα αδυναμιών (τόσο δικών τους όσο και των ανθρώπων τους).
  • Γνωρίζουν τη σημασία του θετικού συναισθήματος καθώς και το δικό τους ρόλο ως καταλυτικού πομπού συναισθήματος[9] στις ομάδες τους
  • Ενισχύουν τη δημιουργικότητα και την ελεύθερη έκφραση και δημιουργούν ένα εργασιακό περιβάλλον μέσα στο οποίο οι άνθρωποι μπορούν να βιώσουν το αίσθημα της ροής (flow)
  • Εξασκούν την πρακτική της ενσυνειδητότητας[10] και είναι παρόντες στη στιγμή και στις σχέσεις τους με τους άλλους.

Μέσω αυτών των πρακτικών και χαρακτηριστικών, οι θετικοί ηγέτες επιτυγχάνουν στόχους και φέρνουν εξαιρετικά αποτελέσματα μέσω των ανθρώπων τους, τόσο σε συνθήκες ευημερίας όσο και κρίσης. Μάλιστα όσο πιο δύσκολες οι συνθήκες, τόσο πιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη για «αθεράπευτα αισιόδοξους», θετικούς ηγέτες που μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους τους να «δουν τα αστέρια μέσα στο βαθύ σκοτάδι»[11].

*article  published in “Leading EASE”, September 2013 issue
  • [1] Από το βιβλίο του Michel Guenassia, Η λέσχη των αθεράπευτα αισιόδοξων, Εκδ. Πόλις, 2011.
  • [2]Seligman, M.E.P. (2003). Authentic happiness. NB Publishing.
  • [3] Csikszentmihalyi, M. (2008). Flow: The Psychology of Optimal Experience. Harper.
  • [4] Avolio, B. J. & Gardner, W. L. (2005). Authentic leadership development: Getting to the root of positive forms of leadership. The Leadership Quarterly, 16, 315-338.
  • [5] Dutton, et al. (2006). Explaining compassion organizing. ASQ, 51, 59-96.
  • [6] Emmons, R.A. & Crumpler, C.A. (2000). Gratitude as a human strength: Appraising the evidence.” Journal of Social and Clinical Psychology 19, 56-69.
  • [7] Epitropaki, O., Thomas, G. & Martin, R. (2013). When things go wrong in leader-follower relationships: Examining forgiveness processes. Paper presented at the European Academy of Management conference, 26-29 June.
  • [8] Luthans, F., Youssef, C. M., & Avolio, B. J. (2007). Psychological Capital. Oxford University Press.
  • [9] Επιτροπάκη, Ο. (2010). Ο ηγέτης ως πομπός συναισθήματος: Η δύναμη των θετικών συναισθημάτων. People Matters, Ιανουάριος.
  • [10] Langer, E.J. (1989). Mindfulness. Merloyd Lawrence Books.
  • [1] Charles Austin Beard

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s